احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

242

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

رأى پيدا كنند . پرنس رويس شرح مفصلى مبنى بر پليتيك خارجى ايران و اينكه صلاح ايران در اتحاد با آلمان است و روسها محض رسيدن بخليج فارس ميخواهند ايران را بلع كنند انگليسها هم كه سابقا طرفدار استقلال ايران بودند امروز مجبور بسكوت هستند بيان نمود . تمام مطالب او را طباطبائى تصديق كرد قرار شد هيئتى مركب از اعتداليون و دمكرات و روحانيون باهم متحد شده باسم نجات وطن و استخلاص شاه از چنگ دشمن شروع بعمليات نمايند . پرنس رويس گفت من يقين دارم كه پارتى دموكرات به تنهائى نميتواند ايران را اداره كند . پس از رفتن آقايان پرنس رويس تمجيد زيادى از ذكاوت و سرعت انتقال ميرزا محمد صادق طباطبائى نمود . ميرزا محمد صادق طباطبائى ليدر حزب اعتداليون شنبه بيستم نوامبر 1915 ( 12 محرم 1334 - 27 عقرب توشقان‌ئيل ) يك ساعت قبل از ظهر دكتر مهدى خان ملك‌زاده باتفاق حاجى ميرزا يحيى دولت‌آبادى در اداره ژاندارمرى قم بديدن پرنس رويس آمدند در باب ميتينگى كه چهار سال پيش در موقع اولتيماتوم راجع به شوستر بر عليه روس و انگليس و بحمايت آلمان در ميدان توپخانه داده بودند مذاكره به عمل آمد . دولت‌آبادى يكى از دانشمندانى است كه بمعارف ايران خدمات شايان نموده او و دكتر ملك‌زاده هردو مورد توجه پرنس رويس واقع شدند .